gospodarka | 27.02.2018

Zimno (szkiełko i oko)

autor: Tomasz Sikora
Zimno (szkiełko i oko)
Niemieccy naukowcy z Tybingi, Kolonii i Hamburga opublikowali właśnie "Rozliczenie z mrozem", gdzie tłumaczą rodakom, co w kwestii mrozu jest prawdą a co ludowym wierzeniem.
Mit 1: Kiedy jest zimno, kierowcy są dużo bardziej agresywni.

To prawda. Ludzie, którzy marzną podczas jazdy samochodem jadą nieuważnie, są rozdrażnieni i agresywni. To właśnie udowodnili  psychologowie z Tybingi pokazując, ze wpływ ma nawet 1 stopnień chłodniej w aucie. Istnieje jednak prosta sztuczka, która pomaga temu przeciwdziałać: włączyć ogrzewanie w samochodzie, a najlepiej zamontować ogrzewanie wstępne typu Webasto, by wsiadać do nagrzanego samochodu. Wtedy przeciwnie - czujemy się nagrodzeni i jesteśmy uprzejmiejsi dla innych niż nawet w pogodne dni. 

Mit 2: Większość ciepła jest tracimy przez głowę

Nieprawda. Oczywiście czapka na głowie jest zawsze dobra, gdy na zewnątrz jest okropnie zimno. Ale to bajka, że stracisz znacznie więcej ciepła przez głowę niż resztę ciała. Kiedy wyskoczymy z sauny na śnieg równomiernie chłodzimy się całym ciałem. Ludowa wiara może płynąć ze skądinąd naukowego faktu że nasza głowa jest największym konsumentem energii - to mózg jest organem najbardziej paliwożernym. Szczególnie łasym na cukry.

Mit 3: Im zimniej, tym bardziej jesteśmy głodni.

To prawda. Organizm potrzebuje energii, aby utrzymać temperaturę ciała. Jest to trudniejsze zimą niż latem - co ma tę zaletę, że zimą łatwiej schudnąć, bo dziennie potrzebujemy więcej kalorii - nawet o 20% wyliczyli specjaliści z Ośrodka Medycyny Sportowej w Hamburgu. Nie bez powodu zwierzęta magazynują tłuszcz na zimę. Odchudzanie jednak zimą nie jest proste - bo organizm automatycznie na mróz reaguje większym głodem... Dlatego latem, gdy jest gorąco wcale nie mamy apetytu. Wtedy nasze ciało chce się tylko chłodzić, czyli "wewnętrznie" odbierać nadmiar energii cieplnej. Zimą sytuacja jest zgoła przeciwna.

Mit 4: Śmiech rozgrzewa

To prawda. Już 40 sekund śmiechu rozgrzewa nas, jak gdybyśmy biegali przez 6 minut. Naukowcy z Lipska również się dowiedli: Jeśli się śmiejesz, możesz wytrzymać niskie temperatury dwa razy dłużej niż ktoś, kto jest ponurakiem. Prawdopodobnie, gdy jesteśmy rozbawieni, w dobrym nastroju, uwalniamy hormony szczęścia i mniej jesteśmy świadomi bólu, który powoduje mróz. Ponadto śmiech poprawia stan naszego układu odpornościowego i wzmacnia nas przed wirusami i bakteriami.

Mit 5: Kiedy jest zimno, przeziębiamy się.

To trochę prawda. Przeziębienie nie pochodzi bezpośrednio od wyziębienia, słowotwórczo jesteśmy tu w ślepej uliczce: "przeziębienie" nie pochodzi od "wyziębienia". Medycznie sprawcą przeziębienia są przede wszystkim wirusy, a czasami także z bakterie. Ale, jeśli jednak jesteśmy na zewnątrz przez długi czas, a ciało mocno schładza się, system odpornościowy może ucierpieć. Stajemy się coraz bardziej bezbronni. Więc jest bardziej prawdopodobne, że zachorujemy - choć przyczyną choroby nie jest zimno, to może ją wyzwolić.

Mit 6: Sauna pomaga przeciw przeziębieniom

Nieprawda. Przeciwnie. Nadmierne ciepło obciąża ciało i krążenie. Ci, którzy są chorzy, powinni więc zdecydowanie unikać sauny. Jednak, gdy jesteśmy zdrowi i zachorować nie chcemy - sauna jest świetna - bo hartuje nasz układ odpornościowy. Uczą tego ludy północy, którzy do sauny chodzą cały rok budując odporność, a intensyfikują te odwiedziny jesienią i wiosną. Stąd też pomysł by z gorącej sauny biec na lodowaty śnieg i do lodowatej wody. Tak hartujemy organizm, to działa jak szczepionka - krótkotrwale uczymy nasze ciało, ze może się przydarzyć gwałtowna różnica temperatur i musi być na to gotowe. 

Mit 7: Alkohol rozgrzewa

Nieprawda. Kiedy pijemy alkohol, naczynia krwionośne znajdujące się blisko naskórka rozszerzają się. Przede wszystkim to sprawia, że czujemy się cieplej. To pierwsze uczucie ciepła szybko zanika, a w dodatku ciało uwalnia ciepło "z wewnątrz" znacznie szybciej. Czyli alkohol chłodzi nas o wiele bardziej niż ogrzewa - to tylko przez krótki czas.

Mit 8: Sport w zimie to więcej spalonych kalorii

Nieprawda. Ciało w czasie wysiłku zawsze zużywa taką samą ilość kalorii - czy to latem czy zimą. Zimno pozwala nam na spalenie większej ilości kalorii, tylko gdy zaczynamy z jego powodu drżeć i się trząść. To mięśnie w ten sposób same się nam rozgrzewają wykonując dodatkową pracę. Ale umówmy się - kto drży, gdy jest uprawia sport, nawet gdy wkoło mróz? Co ważniejsze, lekarze odradzają uprawianie sportów we wczesnych godzinach porannych w temperaturze poniżej zera. Zimne powietrze może przeciążyć organizm - poniżej -10 stopni odpuszczamy trening. No chyba, ze właśnie wchodzimy na K2. 

Mit 9: Zimno obniża poziom chosterolu.

To prawda. Naukowcy z Tybingi udowodnili związek między zimnem a rozpadem cholesterolu w wątrobie. Dzieje się tak dlatego, że organizm musi na ogół zużywać więcej energii, aby utrzymać pracę ciała w niskich temperaturach zewnętrznych i jako skutek uboczny spala złogi cholesterolu.

Mit 10: Ostre przyprawy rozgrzewają organizm.

To prawda. Istnieją przyprawy, które nasz faktycznie rozgrzewają. Tak zwane ostre substancje aktywują receptory cieplne i stymulują krążenie krwi. Substancje ostre - np kapsaicyna występuje na przykład w imbirze, papryce lub chilli. Mogą być spożywane na surowo - lub jako rozgrzewający dodatek w herbacie lub do kolacji. Działają równie dobrze.


o autorze

Tomasz Sikora

Tomasz Sikora

redaktor naczelny niemcy-online.pl, dziennikarz Polskiego Radia specjalizujący się w tematyce niemieckiej, pracownik wrocławskiego Centrum im. Willy'ego Brandta.

Inne artykuły

gospodarka

Migracje zarobkowe Polaków

gospodarka

Flix-Pociąg?

gospodarka

Plastikowe rzeki

gospodarka

Się świeci!

gospodarka

Nowe kary na drogach

gospodarka

"Niemcy szykują się do wojny"?

gospodarka

Niemiecki PKB do góry

gospodarka

Polskie jabłka, niemieckie pomidory

gospodarka

Niemcy stawiają na nearshoring

gospodarka

Handel w niedzielę?